تاثیر عناصر مختلف برچقندرقند وعلائم کمبودآنها:

ازت(N):چقندر قند به میزان و مصرف ازت حساسیت ویژه ای داردوبرای تولید غده های بزرگ نیازبه مقدارزیادی ازت دارد ولی جذب بیش ازحد این عنصر موجب کاهش کیفیت قند وشیره می شود.درصورت کمبودازت برگها کوچک باریک ونازک می گردد.

فسفر(P):باعث تسریع رشدوافزایش عملکرد می شود ودرانتقال مواد غذایی از برگ به ریشه وقند سازی موثراست . دراثر کمبود برگها به رنگ سبز تیره درآمده رشد گیاه متوقف می شود ودرشرایط کمبود شدید برگها ارغوانی مایل به قرمز می گردد.

پتاسیم (K): مقاومت گیاه را نسبت به تنش خشکی افزایش داده مقاومت گیاه را در مقابل آفات وبیمارها زیاد کرده وبا عث افزایش کیفیت شیره ومقدار آن می شود . در صورت کمبود پتاسیم برگها لب سوخته می شود وداخل پهنک وبین رگبرگها پلاسیده می شود زخمهای طولی در دمبرگ بوجود می آید لکه های سفید مایل به زرد روشن و قهوه ای تیره به تعداد زیاد در حاشیه وبین رگبرگها ایجاد می شود.

بر(B):درتنظیم مقدار آب گیاه وافزایش قند نقش عمده ای  داشته رشدریشه رازیاد نموده ومقاومت دربرابرسرما وبیماریها افزایش می یابد. اگرچقندر قند دچار کمبود بر شود.دمبرگها بد شکل وشکننده می شود.جوانه انتهایی  ازبین رفته ولکه های سیاهی روی تاج ریشه پیدا می شود که به داخل ریشه نفوذکرده وآن را به شکل Vوبه رنگ قهوه ای روشن تا سیاه درمی آورد.محتویات ریشه در این منطقه پوسیده لزج وگاهی ازبین می رود

تاثير عناصر مختلف بر غلات و علائم کمبود آنها

ازت (N) : باعث افزايش پروتئين دانه ، بهبود كيفيت پخت ، افزايش راندمان آبياري شده تعداد پنجه ها را زياد نموده و مقاومت گياه را نسبت به زنگ زرد گندم افزايش مي دهد . در صورت كمبود اين عنصر ساقه كوتاه و نازك مي شود پنجه زني گياه كم شده ، برگها سبز مايل به زرد گشته و خوشه ها كوچك مي شوند .

فسفر (p)  : باعث تكامل دانه ، افزايش عمق نفوذ ريشه و سهولت جذب آب مي شود . اين عنصر زمان بلوغ و رسيدن محصول را تسريع نموده و باعث مي شود گياه از خشكي كه عمدتا با زمان تشكيل دانه همراه است آسيب نبيند . در صورت كمبود فسفر برگها و ساقه سبز مايل به آبي شده و بعد از مدتي برنزه يم شود . برگهاي پير از نوك به طرف پائين برگ شروع به خشك شدن نموده و خوشه ها كوتاه مي مانند .

پتاسيم (k) : مقدار پروتئين دانه و راندمان استفاده از كودهاي ازته را افزايش مي دهد . ميزان سلولز زياد شده و در نتيجه ورس كاهش مي يابد . مقاومت نسبت به آفات و بيماريها نيز افزايش مي يابد . اگر گياه دچار كمبود پتاسيم شود . ساقه ها كوتاه و گياه لاغر مي شود . مقدار دانه كم شده و اندازه آنها كوچك مي ماند . برگها به رنگ سبز مايل به خاكستري و يا كمي رنگ پريده مي شود و سوختگي لبه و نوك برگ به وجود مي آيد .

منگنز (Mn) : وزن هزار دانه را افزايش مي دهد . باعث غني شدن دانه گندم شده و عملكرد دانه و كاه را افزايش مي دهد . در صورت كمبود ، رگه هاي زرد كم رنگ و نيز لكه هاي قهوه اي پراكنده ، روي برگ ظاهر مي شود .

 مس (Cu) : عمدتا به عنوان كاتاليزور در واكنشهاي گياه شركت مي كند و در صورت كمبود برگهاي جوان تر لوله اي شده ، نوك برگها چروك مي خورد و دانه ها لاغر و كوچك بنظر مي رسد .

 

روي (zn) : در تشكيل هورمونهاي گياهي نقش عمده اي داشته و اگر گياه دچار كمبود اين عنصر شود . نوارهاي موازي زرد رنگ در اطراف رگبرگ مياني مشاهده خواهد شد .

تاثير عناصر مختلف در سيب زميني و علائم كمبود آنها :

ازت(N)  :به رشد رويشي كمك كرده و در توسعه غده ها نقش دارد . كمبود آن باعث كوتولگي گياه و كوچك ماندن برگها مي شود .

فسفر (P) : مقاومت گياه را در برابر تنشهاي محيطي افزايش داده به تشكيل نشاسته كمك مي كند و باعث كاهش آسيب پذيري غده ها در هنگام برداشت مكانيكي و حمل و نقل مي شود . در صورت كمبود ، لبه هاي برگ دچار سوختگي شده و نقاط قهوه اي يا برنزي داخلي غده هاي به وجود مي ايد .

پتاسيم (K) : باعث افزايش نشاسته و كيفيت آن مي گردد . از سياه شدن غده ها در مجاورت هوا جلوگيري نموده ، سبب خوش رنگي سيب زميني مي شود . مقاومت گياه را نسبت به بيماريهاي قارچي افزايش مي دهد .

منگنز (Mn) :‌نقش كاتاليزور را بر عهده دارد و به ساخت كلروفيل كمك مي كند . در صورت كمبود نقاط مشخص سياه و قهوه اي روي برگهاي جوان ظاهر مي شود و عمدتاً با زردي بين رگبرگها همراه است . پوسته بندي غده ضعيف مي شود و در هنگام برداشت غده ها آسيب مي بيند .

 بر (B) : باعث تقسيم سلولهاي بافت مريستمي شده و به تشكيل قند و مواد هيدروكربنه كمك مي كند و سنتز پروتئين را افزايش داده و مقاومت گياه را نسبت به سرما و بيماريها زياد مي كند . كمبود بر در سيب زميني باعث آبكي و بي مزه شدن آن شده و كيفيت را كاهش مي دهد . غده ها كوچك مانده و داخل آن قهوه اي مي شود . برگها ضخيم شده و حاشيه آنها به سمت بالا پيچيده مي شود

روي (zn) : در تشكيل هورمونهاي گياهي نقش داشته و در صورت كمبود برگهاي جوان به صورت فنجاني در مي آيند كه اصطلاحاً به آن بيماري برگ سرخسي گفته مي شود و باعث كاهش رشد گياه و آفت محصول مي گردد .

تاثير عناصر مختلف بر يونجه و علائم كمبود آنها :

ازت (N) : به طور كلي يونجه نياز به ازت خود را از طريق رابطه همزيستي با باكتريهاي تثبيت كننده ازت به دست يم آورد و استفاده بيش از حد كودهاي ازته باعث كاهش عملكرد و افت كيفيت مي گردد . در صورت كمبود اين عنصر برگها كوچك و نازك و سبز روشن شده و ريشه ها نازك مي شوند .

 فسفر (P) : اين عنصر باعث گسترش سيستم ريشه اي گياه شده و عملكرد را افزايش مي دهد . در اثر استفاده از كودهاي فسفره مقاومت گياه نستب به آفات و بيماريها بيشتر مي گردد . در صورتيكه گياه دچار كمبود فسفر شود برگها به رنگ سبز تيره و يا بنفسش درآمده و از نوك شروع به خشك شدن مي كند . همچنين گره زايي متوقف شده و احتمال سرمازدگي در گياه زياد مي شود .

پتاسيم (K) : حساس ترين عنصر براي يونجه محسوب مي شود و باعث افزايش عملكرد مي گردد . در صورت كمبود ، ابتدا لكه هاي سفيدرنگي در حاشيه برگ ظاهر مي شود و در نهايت زمينه اصلي برگ زرد و سپس قهوه اي مي گردد و حاشيه برگها به صورت شكسته و نامنظم در مي آيد .

 موليبدن (Mo) : اين عنصر در ساختمان آنزيمهاي گياه نقش داشته و به گره زايي كمك مي كند . كمبود آن به علت دخالت در واكنشهاي احياء نيترات باعث بروز كمبود ازت مي شود . و از علائم ديگر كمبود اين عنصر اين است كه برگها باريك و رنگ پريده شده و شكل برگها از حالت طبيعي حالت مي شود . همچنين كم رشدي از ساير عواقب ديگر كمبود اين عنصر است .

بر (B) : اين عنصر در جوانه زدن گرده و در انتقال آب در گياه نقش مهمي ايفاء مي كند . در صورت كمبود ، ميان گره ها كوتاه شدن و گياه به صورت رزت در مي آيد . همچنين سيستم ريشه اي ضعيف شده و رشد متوقف مي شود .

فن پرو پاترين ( دانيتول )

 گروه شيميايي :پاير تروئيد

 ويژگيهاي فيزيكي و شيميايي :مايعي قهوه اي مايل به زرد است كه بوي ملايمي دارد و به راحتي در حلالهاي آلي معمولي حل مي شود . حلاليت دراب در 25 درجه سانتيگراد 0/33ppm   است.

ماندگاري در محيط زيست : : فن پرو پاترين در phمحيط بين ( 6تا8 ) و در دماي 25 درجه سانتيگراد در برابر هيدروليز مقاوم است . در خاكهاي داراي تهويه تجزيه مي شود. مطالعاتيكي كه در زمينه آبشويي در پروفيل  خاك انجام شده نشان مي دهد كه احتمالا فن پرو پاترين و بقاياي آن در ببشتر خاكها آبشويي نمي شود.

 سميت:LD50= 66/7mg/kg فن پرو پاترين براي ماهيها و موجودات آبزي وبراي حيات وحش سمي مي باشد و همچنين براي انسان و دام خطرناك است.

 موراد مصرف :  اين تركيب براي كنترل كنه هاي( دو نقطه اي , قرمز جنوبي , قرمز اروپايي ) شته هاي ( سيب و گل رز ) لارو چغندر قند , شپشك آرد آلود ( از جمله مراحل بلوغ شپشك آرد آلود مركبات ), زنجره سيب زميني , پوره سپرداران , سوسك ژاپني , مينوز لكه اي برگ , كرم دانه خوار , كنه قرمز جنوبي كاج و سن به كار مي رود.

پادزهر: ديازپام ( ديازپام يك پادزهر واقي نيست و تنها سيستم اعصاب مركزي را تسكين مي دهد)

فن والريت ( سوميسيدين )

 گروه شيميايي :پايرو تروئيد

 ويژگيهاي فيزيكي و شيميايي :فن والريت مايعي روغني شكل و مايل به زرد است كه حلاليت آن در آب كم مي باشد . در شرايط اسيدي در 75درجه سانتيگراد به مدت 100 ساعت در برابر هيدروليز مقاومت مي كند.

ماندگاري در محيط زيست :فن والريت يك حشره كش غير فرار است كه آبشويي نمي شود وبه راحتي تجزيه مي گردد . نيمه عمر فن والريت بسته به نوع خاك بين 6 هفته تا 60 روز متغير مي باشد.

 سميت:LD50=451mg/kgفن والريت براي زنبورها بسيار سمي است . اين حشره كش تماسي بوده و مي تواند  سبب تحريك پوستي در انسان شود.

 موراد مصرف :اين تركيب براي كنترل طيف وسيعي از آفات محصولات غذايي و انگلهاي حيواني از قبيل كنه دامي به كار مي رود . همچنين حشرات جونده مكنده وحفار مربوط به ميوه جات , تاك , زيتون , آجيلي ها , سبزيجات , كدو , پنبه , دانه روغني , منداب , آفتابگردان , يونجه ,غلات , ذرت , سورگوم , سيب زميني , چغندر , بادام زميني , سويا , توتون , نيشكر , گياهان زينتي , جنگلي و محصولا ت غير زراعي را كنترل مي كند . فن والريت براي كنترل حشرات خزنده و پروازي در برنامه هاي سلامت همگاني و در لانه حيوانات استفاده مي شود . در بعضي موارد روي برگها و سر شاخه هاي جوان توليد گياه سوزي مي كند لذا از به كار بردن اين حشره كش روي گياهان جوان بايد خودداري كرد.

پادزهر:پادزهر اخنصاصي ندارد.داروهاي آرام بخش از قبيل باربيتوراتها توصيه مي شوند .  

ديازينون (بازودين – دياكاپ)

 گروه شيميايي :: ارگانو فسفره

 ويژگيهاي فيزيكي و شيميايي : اين سم به صورت روغن بدون رنگ است . حلاليت آن در دماي معمولي محيط 40ميليگرم در ليتر مي باشد . نسبت به نور خورشيد مقاوم بوده و در محيطهاي اسيدي و قليايي ناپايدار است تنها درزمانيكه هوا آرام باشد ( سرعت باد كمتر از km/h10)ميتوان گرد پاشي كرد.

ماندگاري در محيط زيست : بقاياي ذيازينون ممكن است حداكثر تايكماه در محيط باقي بماند . در صورتيكه اين سم در معرض هوا قرار بگير طي حدود 10روز تجزيه خواهد شد. اما در سايه اندازها بيش از سه هقته باقي خواهد ماند .

 سميت:سميت:     LD50=300-400mg/kg ديازينون براي پرندگان وزنبورهاي عسل بسيار سمي است و براي ماهي ها تا حدي سمي ميباشد . سميت آن رااز راه جلد براي انسان و دام كمتر است ولي از راه تنفس خطر مسموميت آن بيشتر مي باشد لذا در موقع سمپاشي بايد ماسك مخصوص به كاربرد.

 موراد مصرف : ديازينون يك حشره كش تماسي بسيار موثر كه براي كنترل تقريبا هر نوع حشره اي به كار مي رود . كاربردد اصلي آن  در برنج , درختان ميوه , تاكستان ,’ نيشكر, ذرت , پنبه , توتون, و سيب زميني است . مي توان از آن عليه جور پايان, هزارپايان , كرم پياز, ساس گندم, گوش خيزك , لارو اروسي فرم, وسك كلرادوي سيب زميني, كك نباتي , مگس ميوه , كرم سيب, كرم ساقه خوار برنج , شته , زنجره برگ, تريپس, كنه, شپشك آرد آلود, پروانه , شب پره زمستاني و يا هر آفت باغي ديگر استفاده كرد. در منازل مي توان ازآن براي كنترل مورچه , سوسك فرش , بيد گوش خيزك , سوسري و آبدوزدك استفاده كرد.

پادزهر: : آتروپين,توگزوگونين

تري فلورالين (‌ترفلان)

 گروه شيميايي دي نيترو آنيلين : ويژگيهاي فيزيكي و شيميايي :‌ماده تكنيكال تري فلورالين يك جامد كريستالي زرد ـ نارنجي و بدون بو است . خلوص تقريبي ماده تكنيكال 96% است . تري فلورالين براحتي در آب حل نمي شود .

ماندگاري در محيط زيست پايداري تري فلورالين در خاك بسته به شرايط محيط متوسط تا زياد است . توسط ميكروارگانيزمهاي خاك تجزيه مي شود . ممكن است تري فلورالين كه پس از استفاده در سطح خاك باقي مانده است بوسيله اشعه ماوراي بنفش تجزيه شود و يا تثبيت گردد . اين تركيب در مقابل حركت بهمراه آب مقاوم است و در خاك گرم و مرطوب قبل از 12 ماه از بين مي رود و پس از شش ماه و يكسال هشتاد تا نود درصد از فعاليت آن كاسته مي شود .

سميت :‌ LD₅₀ > 5000 mg/kg

ممكن است تماس مداوم و طولاني مدت با تري فلورالين سبب التهاب و حساسيت شود . براي پرندگان و زنبورها تقريباً سمي نيست اما براي ماهيها و ديگر موجودات آبزي بسيار سمي است .
موارد مصرف :‌علف كش ، تري فلورالين قبل از كاشت و سبز شدن محصول كشاورزي علف هرز و يا هر دو استفاده مي شود مهمترين كاربرد اين علف كش در پنبه ، سويا و يونجه و براي كنترل اغلب برگ باريكها و برگ پنها مي باشد . در برخي گياهان زراعي مثل گوجه فرنگي ،‌سيب زميني ، چغندر قند ، طالبي ،‌كدو و هندوانه در مرحله نشاء و يا گياه كامل مورد استفاده قرار مي گيرد . زيرا براي دانه سميت دارد و دانه به آن حساس است . تري فلورالين روي بعضي از گياهان چند ساله مثل پيچك و قياق خوب اثر مي كند .

پادزهر : پادزهر اختصاصي ندارد .

فرمولاسيون : مايع قابل حل در آب SL %41 w/w

زنگ زرد گندم

زنگ خطی یا زنگ زرد

عامل مولد این بیماری گونه‌ای از بازیدیومسیتها به نام puccinia. Striiformis است. زنگ خطی منحصر به مناطق مرتفع و سردسیر می‌باشد و در بسیاری از نقاطی که زنگ ساقه و برگ پایدار می‌باشند، دوام می‌آورد. عامل بیماریزا در مناطقی که شبها سرد است بهتر دوام می‌آورد. وجود آن در مازندران ، گرگان ، آذربایجان غربی و فارس گزارش شده است. برای این قارچ میزبان واسطه شناخته نشده است. این قارچ علاوه بر گندم به چاودار و جو نیز خسارتهای زیادی وارد می‌کند.

علایم بیماری

علایم بیماری متفاوت می‌باشد و معمولا در اوایل بهار زودتر از زنگ ساقه و برگ ظاهر می‌شود. جوشها به رنگ زرد بوده و اصولا روی برگها و خوشه‌ها پدید می‌آیند و اغلب به صورت خطوط مشخص و منظمی قرار می‌گیرند. اسپورها به قطر 30 - 20 میکرومتر ، زرد نارنجی رنگ و کروی می‌باشند. دیواره ضخیم و خاردار دارند و دارای 12 - 6 سوراخ تندش هستند. روی خوشه گندم جوشها در سطح شکمی گلومها تشکیل شده و بذر گاهی آلوده می‌شود. این بیماری یکی از خطرناک‌ترین بیماریهای غلات در ایران است و اپیدمیهای آن هر 5 - 3 سال یکبار خسارتهای شدید ایجاد می‌کند.

عامل زنگ زرد گندم

 

مبارزه

بهترين روش مبارزه با زنگهاي غلات، کشت ارقام مقاوم مي‌باشدقارچکش Cyproconazole به ميزان نيم ليتر در هکتار و بصورت ضدعفوني بذر همراه با يک بار سم‌پاشي در مرحله ظهور ساقه، بهترين تأثير را در کنترل بيماري و در نتيجه افزايش محصول داشته است و قارچکشهاي Dithan M-45, Flutriafole, Propiconazole, Triadimefon و Tebuconazol در رده بعدي قرار دارند . ضد عفوني بذر در مرحله گياهچه‌اي با سموم بايتان، وينسيت، تيلت و بايلتون به نسبت 25% گرم ماده موثر در کيلوگرم بذر در مرحله تورم خوشه، سم بايلتون به نسبت 2 گرم ماده موثردر کيلوگرم بذراما ميزان مصرف زياد سم، کاربرد آن را غير عملي نموده‌است.

کنترل صحيح و اصولي علفهاي هرز خانواده گندميان، بويژه علفهاي هرزي که به عنوان منابع اوليه آلودگي و ميزبانهاي تابستان گذران و زمستان گذران عامل بيماري شناخته شده‌اند، نقش مهمي در کاهش زنگ خطي خواهد داشت. همچنين بهينه سازي مسايل تغذيه‌اي گياه گندم نيز مي‌تواند، در کنترل بيماري موثر واقع گردد. بطور کلي اعمال مديريت مزرعه نه تنها در کنترل اين بيماري، بلکه در مورد ساير بيماريهاي مهم گندم نيز داراي اهميت بسيار زيادي است.