زمستان زمان خوبی است تا عملیاتی را که موجب کم کردن خسارت آفات میگردد انجام دهیم. اگر از حالا مواظب گیاهان باغچه باشیم در بهار و تابستان در مقابل آفات مقاومت میکنند و نیازی به سمپاشی نخواهد بود. رعایت نکاتی چند در این مورد، مشکل را حل میکند.
1ـ جمع آوری برگهای خشک و خار وخاشاک:
نگاهی به باغچه بیاندازید. بدون شک برگهای خشک، چوبهای پوسیده و بقایای گلها و سبزیهایی را میبینید که عمرشان تمام شده، حالا باید به دقت همه آنها را از زمین خارج کنید، اینها خود عامل مهمی برای تجمع آفات هستند. چوبهایی که بعد از هرس به زمین ریخته شده جمع کنید و بسوزانید. ممکن است در داخل این چوبها لارو و شفیره آفاتی باشد که در بهار خسارت میزنند.
2ـ جمع آوری علفهای هرز:
علفهای هرز میزبان آفاتِ بسیاریاند، به باغچه آب کافی بدهید تا ریشه علفها سست شود. سپس آنها را از ریشه در آورید.
3ـ پرهیز از ریختن خاکروبه و زباله:
از ریختن خاکروبه و زباله به داخل باغچه خودداری کنید. خاک را که بستر زیباترین قسمت خانه شماست، تمیز نگه دارید.
4ـ ایجاد تهویه در خاک:
اگر باغچه خالی است با بیل یا بیلچه، خاک را کاملاً زیر و رو کنید و همراه با این عمل علفهای هرز را خارج نمایید. این کار موجب میشود تا تهویه کافی در خاک برقرار گشته و به وسیله آفتاب بسیاری از میکروبهای داخل خاک از بین بروند. بعد که خاک خوب زیر و رو شد، باید به همین حالت در زمانِ کاشت باقی بماند. در صورتی که درخت یا درختچه توی باغچه هست باز هم زیر و رو کردن خاک اطراف این گیاهان را فراموش نکنید اما مواظب باشید که به ریشههایشان صدمهای نخورد.
5ـ یخابِ زمستانه:
در طول فصل زمستان در سردترین شبهای سال، باغچه را از آب پر کنید تا در اثر یخبندان و سرما تخم آفات و حشرات از بین برود. دو تا سه بار در زمستان این کار را انجام دهید. این عمل اصطلاحا یخاب گفته میشود. یخاب تأثیر فوقالعادهای در نابودی آفاتی دارد که در خاک زندگی میکنند.
6ـ هرس:
هرس را باید از اواسط تا اواخر زمستان یعنی زمانی که هنوز درختها در خواب زمستانه هستند انجام داد، درختچههایی مثل رز را در اواسط زمستان هرس میکنیم. این عمل باعث تقویت و رشد بهتر درختان و درختچهها شده و آنها را در مقابل آفات مقاوم میکند. شاخههای جدا شده را باید به این دلیل سوزاند که پناهگاه آفات و حشرات مضر هستند. ضمن عملیاتِ هرس، شاخههای سوراخ و آفتزده را با قیچی باغبانی جدا کنید.
7ـ کودپاشی:
کود حیوانی پوسیده موجب بهتر شدن کیفیت و حفظ رطوبت خاک میشود، اما اگر این نوع کود پوسیده نباشد مشکلاتی را برای ریشه به وجود میآورد. حتی بذر علفهای هرز و تخم بسیاری از آفات توسط کود حیوانی نپوسیده وارد زمین میشوند. بنابراین در مورد پوسیده بودن این کود دقت کافی داشته باشید.
کمپوست و خاکبرگ نیز میتوانند در باغچههای کوچک و گلدانها استفاده شوند. اما در زمینهای وسیع ممکن است مقرون به صرفه نباشد. بهترین کود آلی برای حفظ بهداشت باغچه، کود برگ آماده و پاستوریزه شده است.
در مورد استفاده از کود شیمیایی نیز این نکته قابل ذکر است که کودهای دارای فسفر و پتاسیم اگر به اندازه توصیه شده استفاده شود موجب تقویت گیاهان و حفاظت آنها در مقابل آفات میشود اما کود ازته، گیاه را نسبت به حشرات مضر حساس میکند.
8ـ تناوب کاشت:
در مورد سبزیها و گلهای یک ساله بهتر است هر چند سال یک بار نوع گیاهان باغچه عوض شوند. اگر به طور متمادی هر ساله گیاه مشخصی را در باغچه بکارید، آفات به خصوصی به باغچه حملهور میشوند. چون هر گیاهی میزبان آفات خاصی است. با رعایت تناوب و تغییر نوع کشت میتوانیم راه را برای انتشار آفات ببندیم.
